آب، خاک، هوا، جنگل و مرتع از وديعه ارزشمند الهی و سرمایه ملی در نزد مردمان هر جامعه است که نه تنها بايد در حفظ و حراست اين سرمايه هاي ملي سعي وافر نمود، بلکه باید با اتخاذ سياست هاي اصولي و فني و احيايي، اين گرانبهاترين چشمه هاي حيات را به نسل هاي آينده منتقل کرد.
خبرنگار مرکز اطلاع رسانی سازمان جنگل ها با موضوع منابع طبیعی و دیدگاهی که در اسلام نسبت به آن وجود دارد گفت و گویی را با حجت الاسلام والمسلمین سید مصطفی طباطبایی نژاد مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری انجام داده است که نظر شما خوانندگان گرامی را به آن جلب می کنیم.

**آقای طباطبایی نژاد از کجا با مسایل منابع طبیعی آشنا شدید؟
آشنایی ام با منابع طبیعی اول از همه از طریق قرآن مجید و سوره انفال است که احادیث و روایات فراوانی نسبت به انفال وجود دارد و اینکه انفال متعلق به حکومت اسلامی است که بایستی هم خوب حفظ شود و هم مورد بهره برداری عموم قرار گیرد. ازسویی دیگر دو دوره نماینده مردم شهرستان اردستان در مجلس شورای اسلامی بودم. عمده مراجعات مردمی و مسایل، مشکلات و درخواست هایی که وجود داشت مربوط به زمین و منابع طبیعی بود. برای رفع مشکلات مردم با مسئولین محلی و ملی وارد گفت وگو می شدیم و همواره با موضوع منابع طبیعی آشنایی داشتم.

** منابع طبیعی در منظر اسلام چه جایگاهی دارد؟
منابع طبیعی بویژه جنگل ها و درختان در اسلام اهمیتی ویژه و جایگاهی ارزشمند دارد، اسلام قطع بی‌رویه درختان را مجاز نمی‌داند و معصومان(ع) حتی در جنگ مردم را از نابودی درختان نهی کرده‌اند. در نهی و نکوهش قطع درختان از منظر قرآن و روایات و سیره پیامبر(ص) می‌توان مبانی و الگوهای رفتاری ارزشمندی را مثال زد.
پیامبر اسلام(ص) هرگاه اراده نبرد می‌کرد رزمندگان را فراخوانده، پیش‌روی خود می‌نشاند و آنان را نصیحت و موعظه می‌کرد که از حد نگذرید، مثله نکنید، نیرنگ و حیله به‌کار نبرید، پیرمردان، کودکان و زنان را نکشید، درختی را قطع نکنید، جز این‌که ناچار شوید و در توصیه دیگری پیامبر اکرم(ص) نابودی درختان به‌ویژه درخت خرما را به هر صورتی که باشد نهی فرموده است و می‌فرماید: درختان را آتش نزنید، آن‌ها را غرق در آب نکنید، درختان میوه را قطع نکنید و مزارع را نسوزانید.
قطع درختان در سیره ائمه اطهار(ع) نیز کاری ناپسند و ناصواب شمرده شده است، به طوریکه امام علی(ع) می‌فرماید: از جمله عوامل افزایش طول‌ عمر پرهیز از قطع درختان سرسبز است، همچنین امام صادق(ع) می‌فرماید: قطع بی‌رویه درختان میوه‌دار عذاب سخت‌ الهی را در پی دارد، پس از رهنمودها و هشدارهای فوق می‌توان اهمیت منابع طبیعی و محیط‌ زیست در نگرش اسلام را درک کرد و لزوم نکوهش از عمل کسانی که به تخریب باغ‌ها، مزارع و جنگل‌ها می‌پردازند را متوجه شد.

**در حوزه نمایندگی ولی فقیه سازمان جنگل ها بیشتر چه نوع فعالیت هایی را دنبال می کنید؟
بر اساس قانون شرح وظایف هر بخش برای خود مشخص است. جایگاه حوزه اجرایی نیست. کارهای اجرایی بیشتر در حوزه های فنی است. کار های حوزه بیشتر جنبه های ارشادی و ترویج فرهنگ اسلامی دارد. اما به نظر می رسد ارباب رجوع بسیاری مواقع از برخی جاها رویگردان می شود و به حوزه مراجعه می کند و خواهان پیگیری کار می شود. برای بررسی مشکلات مردم طبیعی است که حوزه نمایندگی با مسئولین اجرایی رایزنی و ورود کند تا با همفکری راه حلی پیدا شود.

  ** روحانیان در ترویج فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی چقدر می توانند ایفای نقش کنند؟
منابع طبیعی  اعم از آب و خاك، جنگل و مرتع به عنوان انفال در آموزه هاي ديني ما ياد شده و مختص به فرد و يا دوره خاصي نبوده و بايد صيانت و استفاده صحيح و علمي از اين منابع خداداي در اختيار ديگر نسل ها قرار گيرد. منابع طبیعی اکنون در همه استان ها دارای حوزه نمایندگی است و می توان از ظرفيت هاي تبليغي روحانيان و ائمه جمعه براي ارتقا فرهنگ زيست محيطي استفاده نمود.با توجه به ارتباط مستقیم روحانیت و اقشار مختلف مردم در جامعه،  نیازمند توصیه ‌های دینی و فرهنگی برای حفاظت از منابع و نعمت های الهی در قالب روایات و آیات قرآنی هستیم تا بتوانیم با بهره‌مندی از حوزه علمیه گام‌های مهمی در راستای حفظ و احیای منابع طبیعی برداریم. 

**آقای طباطبایی نژاد، یک مدیر در منابع طبیعی چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
مدیریت در منابع‌طبیعی می‌تواند معنا و مفهوم زیادی را با خود به همراه داشته باشد اما اگر مدیریت بر پایه ‌اعتدال، عدالت و مهرورزی همراه باشد قطعاً رضایت خداوند و مردم  را به همراه خواهد داشت. ‌
هر کسی که مسئول می شود بنده به ایشان پنج توصیه دارم. اول حفظ وضع موجود، دوم اتمام کارهای مدیر قبلی، سوم  بوجود آوردن کارهای ابتکاری و نو آوری، چهارم اهمیت دادن به نماز، و پنجم رسیدگی و توجه به همکاران.

**در باره مشکلات مردم با منابع طبیعی چه باید کرد؟
ما در منابع طبیعی نباید نسبت به مشکلات مردم بی تفاوت باشیم. وظیفه ما توجه به مشکلات مردم است و این كه مردم را نه برای خودمان كه برای خدا بخواهیم. ‌اگر در کارها اخلاص را پیشه کنیم بسیاری از مشکلات از منابع‌طبیعی رخت بر می بندد و رضایت مردم را نیز به همراه خواهد داشت.‌

**سخنی اگر مانده مایلیم بشنویم
ایران سرزمینی پهناور و دارای آب و هوای متنوع است. منابع طبیعی این کشور غنی و بسیار منحصر به فرد است و می تواند امنیت غذایی 150 میلیون نفر را تامین نماید. به عبارت دیگر منابع طبیعی اگر درست و منطقی راهبری شود می تواند علاوه بر امنیت زیستی ، امنیت غذایی کشور را تامین کرده و ما را از وابستگی به دیگر کشورها بی نیاز نماید. به قول مولی علی (ع) که فرمودند: کسی که آب و خاک داشته باشد و در عین حال فقیر زندگی کند، خداوند او را از رحمتش دور می‏ کند. بنابر این منابع طبیعی هم باید حفظ و احیا شود و هم مورد بهره برداری قرار گیرد.